Home / สาระน่ารู้ / เทคนิคการปลูกต้นชมจันทร์ ให้ได้ผลผลิตตลอดทั้งปี

เทคนิคการปลูกต้นชมจันทร์ ให้ได้ผลผลิตตลอดทั้งปี

มะอึก (Hairy-fruited eggplant) ถือเป็นผักป่าที่มีผลคล้ายกับมะแว้งหรือมะเขือพวง แต่มีลักษณะเด่นที่ผลจะมีขนแข็งปกคลุม ซึ่งบางพื้นที่นิยมนำผลมารับประทานคู่กับอาหารหรือใช้ประกอบอาหาร เพราะเนื้อผลมีความกรอบ ให้รสเปรี้ยว และเฝื่อนเล็กน้อย ทำให้ช่วยเพิ่มรสชาติอาหารได้เป็นอย่างดี

มะอึกจัดเป็นพืชเศรษฐกิจชนิดหนึ่งของประเทศในแถบทวีปอเมริกากลาง และประเทศเม็กซิโก ที่นิยมนำผลสุกมาคั้นเป็นเครื่องดื่ม แต่ในบ้านเรายังไม่เป็นที่นิยมนัก อาจเป็นเพราะผลมีมีขนแข็งปกคลุมทำให้ค่อนข้างยุ่งยากหากนำมาใช้ประโยชน์

ถิ่นกำเนิด และการแพร่กระจาย
มะอึกมีถิ่นกำเนิดในประเทศเขตอบอุ่น ทั้งในประเทศอเมริกาใต้ และเอเชีย ปัจจุบันพบแพร่กระจายทั่วโลก โดยเฉพาะประเทศในเขตอบอุ่น

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
ลำต้น
มะอึก เป็นไม้ล้มลุกที่มีอายุมากกว่า 1 ปี ลำต้นสูงประมาณ 1-2 เมตร ซึ่งลักษณะทั่วไปคล้ายกับต้นมะเขือพวง แต่มีขนาดใหญ่กว่า ทั้งขนาดลำต้น และใบ โดยทั่วไป ลำต้นแตกกิ่งน้อย ทำแลดูเป็นทรงพุ่มโปร่ง และกิ่งแตกออกตั้งแต่ระดับล่างของลำต้น ผิวลำต้น และกิ่งมีขนปกคลุม โดยเฉพาะปลายกิ่งหรือกิ่งอ่อนจะมีขนมาก นอกจากนั้นยังพบหนามแหลมตามกิ่ง ซึ่งกระจายตัวห่างๆกัน ส่วนเนื้อไม้เป็นไม้เนื้ออ่อน เปราะหักง่าย

ใบ
ใบมะอึก ออกเป็นใบเดี่ยว เรียงสลับกันบนกิ่ง มีก้านใบยาว 3-5 เซนติเมตร ใบมีรูปไข่ โคนใบกว้าง ใบกว้างประมาณ 8-15 เซนติเมตรและยาวประมาณ 15-25 เซนติเมตร แผ่นใบมีสีเขียว และมีขนอ่อนปกคลุม ขอบใบเว้าเป็นร่องบริเวณตรงกลางระหว่างเส้นแขนงใบ แผ่นใบมีเส้นกลางใบสีขาวหรือสีม่วงชัดเจน และมีเส้นแขนงใบแตกออกด้านข้างเป็นคู่ๆเยื้องกัน 4 คู่ และแผ่นใบด้านล่างมีเส้นกลางใบ และเส้นแขนงใบนูนเด่นชัดเจน

ดอก
ดอกมะอึกออกเป็นดอกเดี่ยวหรือเป็นช่อ ซึ่งจะออกกระจุกกันบริเวณซอกใบ ตัวดอกทั่วไปมีลักษณะคล้ายดอกมะเขือ คือ กลีบดอกมี 5 กลีบ กลีบดอกมีลักษณะเป็นรูปหอก แผ่นกลีบด้านนอกมีสีเขียว และมีขนแข็งปกคลุม แผ่นกลีบดอกด้านในมีสีขา ว ถัดมาตรงกลางเป็นเกสรตัวผู้ล้อมรอบ ก้านเกสรมีสีเหลือง และตรงกลางสุดเป็นก้านเกสรตัวเมีย 1 ก้าน มีมีขนาดยาวกว่าก้านเกสรตัวผู้ ปลายก้านมีอับเรณูสีเขียว ส่วนด้านล่างสุดบริเวณฐานดอกจะเป็นรังไข่

ผล
ผลมะอึก มีลักษณะทรงกลม ขนาดผลประมาณ 2-3.5 เซนติเมตร ผลอ่อนหรือผลดิบมีสีเขียว เมื่อสุกมีสีเหลือง และสุกจัดเปลี่ยนเป็นสีเหลืองอมส้ม ผิวผลมีขนแข็งปกคลุม ส่วนด้านในผลมีเมล็ดจำนวนมากที่แทรกอยู่ตามเยื่อที่ฉ่ำน้ำ โดยเนื้อผลมีรสเปรี้ยว และเฝื่อนเล็กน้อย

เมล็ด
เมล็ดมะอึกมีจำนวนมาก เมล็ดมีลักษะกลม และบน เปลือกเมล็ดขณะผลอ่อนมีสีขาว เมื่อแก่จะมีสีเหลืองอมขาว

ประโยชน์ผลมะอึก
1. ผลมะอึก นำมาประกอบอาหาร อาทิ ใส่ในน้ำพริกกะปิแทนมะเขือพวง ซึ่งช่วยเพิ่มรสเปรี้ยวให้กับน้ำพริก อีกทั้งเนื้อผลมีมากกว่ามะเขือพวง และมีเนื้อกรอบกว่า
2. ผลมะอึกสุกนำมาหั่นเป็นชิ้นสำหรับรับประทานคู่กับอาหารต่างๆ อาทิ ซุปหน่อไม้ ลาบ และปลาจ่อม เป็นต้น
3. ผลมะอึกสุกนำมาผ่าครึ่ง แล้วบีบคั้นเอาน้ำ ทำเป็นน้ำสมุนไพรดื่ม
4. ราก ใบ และผล นำมาใช้เป็นสมุนไพร ทั้งเป็นยาภายนอก

และรับประทาน
ทั้งนี้ การนำผลมะอึกมาใช้ประโยชน์จะต้องกำจัดขนแข็งออกก่อน ด้วยการใช้ผ้าหนาๆคลุมขัดขนออก

การปลูกมะอึก
มะอึก นิยมปลูกด้วยเมล็ดที่คล้ายกับพืชผักในตระกูลมะเขืออื่นๆ ส่วนวิธีอื่นๆไม่ค่อยนิยม เพราะลำต้นมีอายุไม่กี่ปี และกิ่งหรือลำต้นเป็นไม้เนื้ออ่อนทำให้การขยายพันธุ์ด้วยวิธีอื่นไม่ค่อยได้ผล

การคัดแยกเมล็ดพันธุ์
เมล็ดพันธุ์มะอึกสำหรับการเพาะจะต้องเป็นเมล็ดที่ได้จากผลมะอึกที่สุกจัดเต็มที่ เปลือกผลมีสีเหลืองเข้มแล้ว หรือใช้จากผลที่ล่นจากต้นแล้ว และควรเป็นผลที่มีขนาดใหญ่ ไม่มีรอยแมลงหรือสัตว์กัดกิน

หลังจากคัดแยกผลได้แล้ว ให้นำผลมาขยี้ด้วยผ้าเพื่อกำจัดขนออกให้หมด ก่อนผ่าผลให้เป็น 2 ซีก หลังจากนั้นใช้ช้อนตักควักเมล็ดแยกออก โดยตักใส่ผ้าขาวบาง พร้อมเกลี่ยเมล็ดให้กระจายออก ก่อนนำผ้าขาวบางมาแผ่ตากแดดจนเมล็ดแห้ง 5-7 วัน หลังจากนั้น ห่อห่อขาวบางหรือใส่ถุงเก็บไว้ในที่ร่มประมาณ 1 เดือน เพื่อให้เมล็ดเข้าสู่ระยะพักตัว ซึ่งสามารถเพิ่มอัตราการงอกของเมล็ดให้สูงได้ หลังจากนั้นค่อยนำมาเพาะขยายพันธุ์ต่อ นอกจากนั้น อาจใช้วิธีเก็บผลสุกที่ล่นจากต้นมาตากแดดทั้งผลจนแห้ง ก่อนจะแยกเมล็ดออก

การเตรียมแปลง
สำหรับการปลูกมะอึกนิยมเพาะกล้ามะอึกก่อนจะนำปลูกลงแปลงหรือลงหลุม โดยเตรียมแปลงด้วยการขุดพรวนดิน กำจัดวัชพืชออกให้หมด และตากดินไว้ 3-5 วัน หลังจากนั้น หว่านโรยด้วยปุ๋ยคอก พร้อมพรวนให้ปุ๋ยคลุกกับหน้าดินให้เข้ากัน ก่อนจะหว่านเมล็ดลงแปลง

การเพาะเมล็ด
หลังจากคัดแยกเมล็ด และพักไว้สักระยะแล้ว ให้นำเมล็ดมาหว่านลงแปลงเพื่อเพาะกล้า ซึ่งจะทำคล้ายกับการเพาะกล้ามะเขือทั่วไป โดยการโรยเมล็ดลงแปลงเพาะให้ห่างกันประมาณ 2-5 เซนติเมตร ก่อนจะรดน้ำให้ชุ่ม หลังจากนั้น รดน้ำเป็นประจำทุกวัน วันละ 1-2 ครั้ง พอชุ่ม จนผ่านไปประมาณ 5-7 วัน เมล็ดจะเริ่มงอก แล้วดูแลต่อจนต้นกล้าแตกใบจริง 3-5 ใบ ซึ่งจะใช้เวลาประมาณ 1 เดือน ก่อนย้ายลงปลูกในหลุม ต่อไป

วิธีปลูกมะอึก
โดยทั่วไปการปลูกมะอึกนิยมปลูกในหน้าฝน โดยปลูกลงแปลงหรือหลุมตามสวนหลังบ้านหรือพื้นที่ว่างต่างๆภายในบ้าน ซึ่งทั่วไปนิยมปลูกเพียงไม่กี่ต้นเพื่อรับประทานเอง หากในอนาคตได้รับความนิยมมากขึ้น อาจมีเกษตรบางรายปลูกเพื่อการค้ามากขึ้น

การปลูกนั้น จำต้องขุดหลุมปลูกก่อน ด้วยการขุดหลุมขนาดประมาณ 15-20 เซนติเมตร ลึกประมาณ 15 เซนติเมตร ก่อนนำกล้ามะอึกลงปลูก และกลบหลุมให้แน่นพอประมาณ หลังจากนั้นระยะแรก 3-5 วัน ควรรดน้ำทุกวัน วันละ 1 ครั้ง แล้วค่อยปล่อยให้ต้นเติบโตตามธรรมชาติ นอกจากนั้นบางบ้านที่ไม่มีพื้นที่ว่างก็สามารถปลูกมะอึกในกระถางได้เช่นกัน

Facebook Comments

Check Also

เทคนิคการปลูกทุเรียนนอกฤดู ให้ได้ผลผลิตดีด้วยการบังคับการให้น้ำ

ทุเรียน เป็นผลไม้ที่นิยมของผู้บริโภคทั้งในและต่างประเทศ จึงมีเกษตรกรจำนวนมากทำการผลิตทุเรียนนอกฤดูออกจำหน่ายในช่วงที่ผลผลิตออกสู่ท้องตลาดน้อย โดยเกษตรกรส่วนใหญ่จะนิยมใช้สารเคมีเพื่อทำการกระตุ้นให้ทุเรียนออกดอกและติดผล ซึ่งอาจพบว่าตกค้างและเป็นอันตรายต่อผู้บริโภคได้ ดังนั้น การจัดการทุเรียนด้วยวิธีการควบคุมการให้น้ำ จึงเป็นอีกวิธีหนึ่งที่ปลอดภัย ทำง่ายต้นทุนน้อย จากการลงพื้นที่เจ้าหน้าที่ Farmer Info. ได้พบกับคุณบันลือ เกษตรกรที่ได้คิดค้นการทำทุเรียนนอกฤดูด้วยวิธีบังคับการให้น้ำ เพื่อลดการใช้สารเคมี …